Koleje Śląskie od środka. Dlaczego więcej pociągów to nie tylko większy koszt?
Czy kolej regionalna powinna zarabiać? Co musi się wydarzyć, żeby pasażer zostawił samochód pod domem? I dlaczego własna aplikacja do sprzedaży biletów może być ważna dla całej spółki? O tym Sebastian Matyniak rozmawia w podcaście „Biznes Bez Cenzury” z Tomaszem Niedzielą, wiceprezesem Kolei Śląskich odpowiedzialnym za obszar handlowy, informatykę i energię. To spojrzenie na transport publiczny od strony decyzji, których pasażer zwykle nie widzi.
Czy kolej regionalna musi być rentowna?
Niedziela zwraca uwagę, że wyniku przewoźnika regionalnego nie da się oceniać tak samo jak wyniku firmy działającej wyłącznie na najbardziej dochodowych trasach. Według niego Koleje Śląskie mogłyby skupić się na połączeniach, które same na siebie zarabiają, ale oznaczałoby to ograniczenie dostępu do transportu mieszkańcom innych części województwa. Przewozy regionalne pełnią również funkcję publiczną, a część ich kosztów pokrywa organizator transportu.
Nie znaczy to, że koszty przestają mieć znaczenie. W rozmowie powraca pytanie, jak wozić więcej osób i jednocześnie rozsądnie gospodarować pieniędzmi. Niedziela podaje przykład częstotliwości kursów: dodatkowe połączenia kosztują, lecz wygodniejszy rozkład może przyciągnąć pasażerów i zwiększyć wpływy z biletów. To jedna z decyzji, przy których prosty rachunek „więcej kursów równa się większy wydatek” nie pokazuje całego obrazu.
Co przekonuje ludzi do jazdy pociągiem?
Z badań pasażerów przywołanych przez gościa wynika, że najważniejsze są punktualność i częstotliwość połączeń. Dopiero dalej pojawiają się jakość taboru, czystość, miejsce na rower czy cena biletu. Pociąg staje się realną alternatywą dla samochodu wtedy, gdy można na nim polegać i nie trzeba podporządkowywać całego dnia jednemu odjazdowi.
Sam pociąg nie rozwiązuje jednak podróży od drzwi do drzwi. Sebastian Matyniak pyta o dojazd na stację i sens przesiadki z auta. Niedziela wskazuje na potrzebę lepszego połączenia kolei z autobusami i tramwajami oraz prostszych biletów obejmujących różne środki transportu. W jego ocenie wygodna podróż zaczyna się już w pobliżu domu, a nie na peronie.
Dlaczego nie można po prostu uruchomić więcej połączeń?
Przeszkodą jest między innymi dostępność pociągów. Składy wymagają regularnych przeglądów, czasem wypadają z ruchu z powodu usterek, a na nowe czeka się długo. Niedziela opowiada o planowanych zakupach taboru i zmianach infrastruktury, ale też o trudnościach, jakie remonty torów powodują w bieżącym rozkładzie. Plany omawiane w odcinku dotyczą sytuacji z chwili nagrania; przed podróżą warto sprawdzić aktualne połączenia.
Drugim ograniczeniem są ludzie. Koleje Śląskie, jak mówi gość, szukają między innymi maszynistów. Praca na kolei wymaga przygotowania, znajomości taboru i odpowiedzialności za pasażerów. Rozmówcy poruszają także trudny temat zdarzeń na torach oraz wsparcia potrzebnego pracownikom, którzy muszą mierzyć się z ich skutkami. Za codziennym kursem pociągu stoi znacznie większy zespół, niż widać z okna wagonu.
Aplikacja, energia i decyzje niewidoczne dla pasażera
Jednym z przykładów zmiany w spółce jest aplikacja Kaeśka do zakupu biletów. Dla pasażera to kolejny sposób zapłaty za przejazd. Dla Kolei Śląskich, jak tłumaczy Niedziela, własny kanał sprzedaży oznacza również mniejszą zależność od pośredników i ich prowizji. Gość podkreśla, że daje to spółce większą swobodę w negocjacjach i pozwala lepiej kontrolować koszty.
Podobnie jest z energią. Jej zakup i zużycie to istotna część wydatków przewoźnika, dlatego znaczenie mają zarówno warunki umów, jak i sposób prowadzenia pociągów. Niedziela mówi o szukaniu oszczędności w kilku obszarach, lecz zaznacza też rolę pracowników: nawet dobry pomysł nie przyniesie efektu bez ludzi, którzy pomogą go wdrożyć.
Rozmowa Sebastiana Matyniaka z Tomaszem Niedzielą pokazuje Koleje Śląskie jako organizację, w której potrzeby pasażerów spotykają się z ograniczeniami taboru, infrastruktury, kadr i budżetu. Jej najciekawszy wniosek wykracza poza kolej: skuteczne zarządzanie usługą publiczną wymaga patrzenia na cały system, a nie na pojedynczy kurs czy jedną pozycję kosztową. Podcast „Biznes Bez Cenzury” wspiera Brainstorm Group.
